სასამართლოში სარჩელის შეტანა და ბაჟის გადახდა

სასამართლოში დავის დაწყებისას, იურიდიულ მომსახურებასთან ერთად, ერთ-ერთი პირველი და მნიშვნელოვანი ფინანსური საკითხი სახელმწიფო ბაჟის გადახდაა.

ხშირად კლიენტებს აქვთ მცდარი წარმოდგენა, რომ სასამართლოში სარჩელის შეტანა ასტრონომიულ თანხებთან არის დაკავშირებული, ან პირიქით - არ იციან, როგორ იანგარიშება ეს ხარჯი.

ამ სტატიაში მოკლედ და მკაფიოდ განვიხილავთ, თუ რა ჯდება სარჩელის შეტანა საქართველოში, როგორ გამოითვლება ბაჟი და ვის ეკისრება მისი საბოლოო დაფარვა.

1. როგორ იანგარიშება სახელმწიფო ბაჟი?

სახელმწიფო ბაჟის ოდენობა პირდაპირ არის დამოკიდებული დავის ტიპსა და სარჩელის ფასზე (დავის საგნის ღირებულებაზე):

ქონებრივი დავები (როცა დავა ეხება თანხას ან ქონებას)

თუ დავობთ თანხის დაბრუნებაზე, ზიანის ანაზღაურებასა თუ უძრავ ქონებაზე, სახელმწიფო ბაჟი შეადგენს დავის საგნის ღირებულების 3%-ს (პირველ ინსტანციაში).

• მინიმალური ზღვარი: არანაკლებ 100 ლარისა.

მაგალითი: თუ დავობთ 10 000 ლარის დაბრუნებაზე, სახელმწიფო ბაჟი იქნება ამ თანხის 3%, ანუ 300 ლარი.

არაქონებრივი დავები (როცა დავას არ აქვს ფულადი შეფასება)

თუ სარჩელი ეხება ხელშეკრულების ბათილად ცნობას, ბინისას გამოსახლებას, ადმინისტრაციული აქტის გასაჩივრებას ან სხვა არაქონებრივ უფლებას, სახელმწიფო ბაჟი ფიქსირებულია და შეადგენს:

• 100 ლარს, სააპელაციო და საკასაციო საჩივრებზე - შესაბამისად 150 და 300 ლარს.

2. ბაჟის ოდენობა ინსტანციების მიხედვით

დავის გაგრძელებისას ზემდგომ ინსტანციებში, სახელმწიფო ბაჟის განაკვეთი იზრდება:

• პირველი ინსტანცია (საქალაქო/რაიონული სასამართლო): დავის ფასის 3% (მინიმუმ 100 ₾).
• სააპელაციო სასამართლო: დავის ფასის 4% (მინიმუმ 150 ₾).
• საკასაციო სასამართლო (უზენაესი სასამართლო): დავის ფასის 5% (მინიმუმ 300 ₾)

3. ვინ იხდის სასამართლო ხარჯებს საბოლოოდ?

სარჩელის შეტანისას სახელმწიფო ბაჟს წინასწარ იხდის მოსარჩელე (ის, ვინც მიმართავს სასამართლოს).

თუმცა, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის ოქროს წესის თანახმად:

სასამართლო ხარჯები (მათ შორის გადახდილი სახელმწიფო ბაჟი და ადვოკატის ჰონორარი) სრულად ეკისრება დამარცხებულ მხარეს.

ეს ნიშნავს, რომ დავის მოგების შემთხვევაში, სასამართლო მოპასუხეს დაავალდებულებს, აგიანაზღაუროთ თქვენ მიერ გაღებული სახელმწიფო ბაჟის თანხა.

4. არსებობს თუ არა ბაჟისგან გათავისუფლების შეღავათი?

კანონმდებლობით განსაზღვრულია შემთხვევები, როდესაც მხარე შეიძლება გათავისუფლდეს სახელმწიფო ბაჟის გადახდისგან (მაგალითად, ალიმენტის გადახდევინების, სოციალურად დაუცველი პირების შემთხვევაში და სხვ.).

გარდა ამისა, თუ მხარეს არ აქვს ბაჟის მყისიერად გადახდის ფინანსური შესაძლებლობა, ადვოკატს შეუძლია დააყენოს შუამდგომლობა ბაჟის გადახდის გადავადების ან მისი ოდენობის შემცირების შესახებ, კანონით განსაზღვრული პირობების არსებობისას.

შეჯამება და რჩევა

სასამართლოში სარჩელის შეტანამდე კრიტიკულად მნიშვნელოვანია სარჩელის ფასის სწორად გაანგარიშება და საპროცესო რისკების შეფასება.

არასწორად დათვლილმა ბაჟმა შესაძლოა გამოიწვიოს სარჩელის ხარვეზი და პროცესის გაჭიანურება.

OK&CG-ის გუნდი დაგეხმარებათ:

• სარჩელისა და თანმდევი ხარჯების ზუსტ გაანგარიშებაში;
• საპროცესო რისკების მინიმუმამდე დაყვანაში;
• თქვენი ინტერესების ეფექტურ დაცვაში ყველა ინსტანციის სასამართლოში.

ტელეფონი: 592 19 11 19

ელ-ფოსტა: info@myadvocate.ge

მისამართი: თბილისი, ალ. ყაზბეგის გამზირი 12ბ.