273
2026.11.20
პრაქტიკაში გავრცელებულია მოსაზრება, რომ თუ ქონება ერთხელ გაჩუქდა და საჯარო რეესტრში დასაჩუქრებულის სახელზე დარეგისტრირდა, მისი დაბრუნება შეუძლებელია.
რეალურად, საქართველოს სამოქალაქო კოდექსი ითვალისწინებს გამონაკლის შემთხვევებს, როდესაც მჩუქებელს აქვს უფლება, გააუქმოს ჩუქება და უკან გამოითხოვოს გაჩუქებული ქონება.
ჩუქება შეიძლება გაუქმდეს, თუ დასაჩუქრებული მძიმე შეურაცხყოფას მიაყენებს ან დიდ უმადურობას გამოიჩენს თავად მჩუქებლის ან მისი ახლო ნათესავის მიმართ.
• რა ითვლება დიდ უმადურობად? კანონი კონკრეტულ ჩამონათვალს არ ადგენს, თუმცა სასამართლო პრაქტიკის მიხედვით, ეს უნდა იყოს ისეთი ქმედება, რომელიც უხეშად არღვევს მორალურ და სამართლებრივ ნორმებს (მაგალითად: ფიზიკური ან მძიმე ფსიქოლოგიური ძალადობა, ღირსების შემლახველი ქმედება, მძიმე ავადმყოფობის დროს უმწეო მდგომარეობაში მიტოვება და სხვ.). უბრალო ოჯახური უთანხმოება ან ურთიერთობის გაციება, როგორც წესი, საკმარისი საფუძველი არ არის.
• შედეგი: ჩუქების გაუქმების შემთხვევაში, გაჩუქებული ქონება შეიძლება გამოთხოვილ იქნეს მჩუქებლის მიერ.
• ხანდაზმულობის ვადა: მჩუქებელს ჩუქების გაუქმება შეუძლია ერთი წლის განმავლობაში მას შემდეგ, რაც შეიტყობს იმ გარემოების შესახებ, რომელიც მას გაუქმების უფლებას აძლევს.
გარდა უმადურობისა, კანონი იცავს მჩუქებელს იმ შემთხვევაშიც, თუ ქონების გაჩუქების შემდეგ მისი ფინანსური ან ცხოვრებისეული პირობები მკვეთრად გაუარესდა.
• ჩუქების შემდეგ მჩუქებელი აღმოჩნდა მძიმე მდგომარეობაში და აღარ შეუძლია საკუთარი თავის ან მის კმაყოფაზე მყოფი პირების რჩენა;
• გაჩუქებული ნივთი რეალურად არსებობს (არ არის განადგურებული ან გასხვისებული);
• ნივთის დაბრუნება თავად დასაჩუქრებულს არ ჩააყენებს მძიმე მდგომარეობაში.
მნიშვნელოვანი გამონაკლისი: გაჩუქებული ნივთის გამოთხოვა დაუშვებელია, თუ მჩუქებელმა განზრახ ან უხეში გაუფრთხილებლობით ჩაიგდო თავი მძიმე მდგომარეობაში (მაგალითად, აზარტული თამაშების ან გაუმართლებელი ფინანსური რისკების შედეგად).
დავის წარმატებით გადასაწყვეტად აუცილებელია სამოქალაქო კოდექსის 529-ე ან 530-ე მუხლებით გათვალისწინებული კონკრეტული ფაქტობრივი გარემოებების მტკიცება და კანონით დადგენილი ვადების დაცვა.
ტელეფონი: 592 19 11 19
ელ-ფოსტა: info@myadvocate.ge
მისამართი: თბილისი, ალ. ყაზბეგის გამზირი 12ბ.
რა არის მორალური ზიანი და როდის ანაზღაურდება ის?
რა არის ხელშეკრულების დარღვევა და რა შედეგი მოჰყვება?
რა უფლება აქვს გამქირავებელს, თუ მდგმური ქირას არ იხდის?
რა ქონება არ ექვემდებარება ყადაღას? | სიახლე
რა უფლებები აქვს დაზარალებულს?
როგორ ხდება მემკვიდრეობის მიღება?
რა უფლებები აქვს დასაქმებულს გამოსაცდელი ვადის დროს?
რა უფლებები აქვს ბრალდებულს? - სისხლის სამართალი
რა განსხვავებაა ინდ. მეწარმესა და შპს-ს შორის?
რა არის წინარე ნასყიდობის ხელშეკრულება?